Język polski kl. VII

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny – Nowe słowa na start, klasa 7.

 

Prezentowane wymagania edukacyjne są zintegrowane z planem wynikowym autorstwa Magdaleny Lotterhoff, będącym propozycją realizacji materiału zawartego w podręczniku Nowe słowa na start w klasie 7. Wymagania dostosowano do sześciostopniowej skali ocen.

 

Numer i temat lekcji

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca)

 

 

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(ocena dostateczna)

 

Uczeń potrafi to, co na ocenę dopuszczającą, oraz:

Wymagania rozszerzające

(ocena dobra)

 

Uczeń potrafi to, co na ocenę dostateczną, oraz:

Wymagania dopełniające

(ocena bardzo dobra)

 

Uczeń potrafi to, co na ocenę dobrą, oraz:

Wymagania wykraczające

(ocena celująca)

 

Uczeń: potrafi to, co na ocenę bardzo dobrą, oraz:

2.

Oblicza miłości

• opisuje obraz

• podaje nazwy barw użytych przez malarza

• wyjaśnia, dlaczego bohaterowie przedstawieni na obrazie mają zasłonięte twarze

• przedstawia skojarzenia związane z obrazem

• interpretuje znaczenie barw

• wyraża swoją opinię na temat obrazu

• podejmuje dyskusję na temat komentarza artysty odnoszącego się do jego dzieł

• porównuje obraz z innymi tekstami kultury poruszającymi temat miłości

3.

Twórca i jego czasy – Antoine de Saint-Exupéry

• wymienia najważniejsze elementy biografii Antoine’a de Saint-Exupéry’ego

• umiejscawia powstanie Małego Księcia w czasie

• charakteryzuje twórczość Antoine’a de Saint-Exupéry’ego

• wskazuje elementy autobiograficzne w książce

• wypowiada się na temat specyfiki Małego Księcia jako książki dla każdego

• wypowiada się na temat wydarzeń historycznych współczesnych autorowi

4., 5., 6., 7., 8.

Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę

(lektura obowiązkowa)

• relacjonuje treść utworu

• określa rodzaj literacki utworu

• wskazuje wydarzenia i sytuacje o charakterze baśniowym i realistycznym

• wyjaśnia znaczenie terminu przypowieść

• zapisuje wydarzenia w punktach

• wypowiada się na temat narracji w utworze

• charakteryzuje tytułowego bohatera

• charakteryzuje mieszkańców danych planet

• wskazuje przyczyny wyruszenia Małego Księcia w podróż

• opisuje wewnętrzną przemianę pilota

• wskazuje w utworze cechy przypowieści

• omawia relację pomiędzy Małym Księciem a różą

• wyjaśnia symbolikę danych mieszkańców planet

• interpretuje znaczenie aforyzmów znajdujących się w utworze

• interpretuje decyzję Małego Księcia o odejściu

• odnosi zachowania mieszkańców danych planet do świata dorosłych

• omawia symbolikę podróży w odniesieniu do utworu oraz w sensie ogólnym

• wypowiada się na temat relacji międzyludzkich w odniesieniu do utworu

• wypowiada się na temat znaczenia dzieciństwa w odniesieniu do utworu

• podejmuje dyskusję na temat obecności zachowań przedstawionych w utworze w świecie współczesnym

• omawia sposób przedstawienia relacji międzyludzkich w innych tekstach kultury

• porównuje utwór z jego ekranizacją w reżyserii Marka Osborne’a

9.

Miłość i śmierć

• referuje treść wiersza

• określa rodzaj literacki utworu

• wskazuje podmiot liryczny w utworze

• określa funkcję zwrotów do adresata

• interpretuje znaczenie wiersza

• wyjaśnia sens puenty utworu

• wypowiada się na temat sprzeczności zaprezentowanych w utworze

• podejmuje dyskusję na temat przyczyn i sensu lęku przed miłością

10.

To też miłość

• relacjonuje treść danych fragmentów

• przyporządkowuje tekst do właściwego rodzaju literackiego i uzasadnia swój wybór

• określa rodzaj narracji

• charakteryzuje główną bohaterkę

• wskazuje w utworze cechy literatury fantastycznej

• omawia funkcję elementów fantastycznych dla wymowy danych fragmentów

• interpretuje znaczenie danych fragmentów

• podejmuje dyskusję na temat skutków zetknięcia z cierpieniem

• wypowiada się na temat różnych rodzajów miłości, wskazując przykłady z wybranych tekstów kultury

11.

Twórca i jego czasy – Juliusz Słowacki

• wymienia najważniejsze elementy biografii Juliusza Słowackiego

• umiejscawia romantyzm w czasie

• wymienia najważniejsze cechy epoki romantyzmu

• charakteryzuje twórczość Juliusza Słowackiego

• wskazuje powiązania pomiędzy twórczością Juliusza Słowackiego a światopoglądem epoki

• analizuje obraz Friedricha pod kątem cech romantycznych

12., 13., 14., 15., 16.

Juliusz Słowacki, Balladyna

(lektura obowiązkowa)

• relacjonuje treść dramatu

• wskazuje cechy dramatu

• określa czas i miejsce zdarzeń

• dokonuje podziału bohaterów na bohaterów realistycznych i bohaterów fantastycznych

• zapisuje w punktach historię zbrodni Balladyny

• charakteryzuje Balladynę

• charakteryzuje Goplanę

• wskazuje sceny komiczne i tragiczne

• omawia cechy gatunkowe tragedii

• określa funkcję świata fantastycznego w utworze

• charakteryzuje różne sposoby sprawowania władzy przedstawione w utworze

• określa funkcję ironii w dramacie

• opisuje ewolucję Balladyny

• wyjaśnia, na czym polega tragizm tytułowej bohaterki

• wyjaśnia symboliczne znaczenie korony Popielów

• opisuje scenę sądu i śmierci tytułowej bohaterki

• analizuje wskazany plakat teatralny

• formułuje na podstawie dramatu uniwersalne prawdy o ludzkiej psychice

• omawia nawiązania kulturowe obecne w dramacie

17.

Prawdziwa miłość

• relacjonuje treść danych fragmentów utworu

• określa rodzaj literacki fragmentów utworu

• wypowiada się na temat narracji fragmentów utworu

• wypowiada się na temat uczucia łączącego bohaterów

• omawia emocje bohaterów

• interpretuje tytuł

• analizuje sposób, w jaki bohaterowie mówią o chorobie

• podejmuje dyskusję na temat opłacalności emocjonalnego angażowania się, w sytuacji gdy istnieje ryzyko utraty kochanej osoby

18.

Jak budować akapity i skomponować tekst

• przedstawia elementy kompozycji wypowiedzi argumentacyjnej

• wskazuje cechy dobrze skomponowanego tekstu

• wymienia cechy składające się na wewnętrzną spójność wypowiedzi

• organizuje tekst, nie zawsze zachowując logikę

• formułuje plan wypowiedzi argumentacyjnej

• porządkuje podaną wypowiedź

• wskazuje w podanym tekście zdanie główne akapitu

• tworzy wewnętrznie uporządkowane wypracowanie o umiarkowanym stopniu spójności

• koryguje dane wypracowanie

• formułuje wstęp do wypracowania

• tworzy wewnętrznie uporządkowane, na ogół spójne wypracowanie

• tworzy wewnętrznie uporządkowane, spójne wypracowanie

19.

Jak uzasadniać swoje zdanie

• odróżnia argument od przykładu

• w podanym tekście wskazuje tezę, argumenty i przykłady

• formułuje argumenty do podanej tezy

• podaje przykłady do argumentów

• formułuje wypowiedź o wnikliwej i konsekwentnej argumentacji, popartą trafnymi przykładami

20., 21.

Teatr

• omawia specyfikę teatru starożytnej Grecji

• wyjaśnia znaczenie terminu przedstawienie realistyczne

• wskazuje zmiany, jakie zaszły w rozwoju teatru

• rozpoznaje elementy języka teatru w przedstawieniu

• omawia specyfikę teatru elżbietańskiego

• wskazuje cechy teatru antycznego obecne współcześnie

• omawia relacje pomiędzy dramatem a teatrem

• omawia specyfikę teatru współczesnego

• wyjaśnia znaczenie terminu przedstawienie awangardowe

• interpretuje wybrane przedstawienie teatralne

• wypowiada się na temat roli reżysera w interpretacji tekstu dramatycznego

• podejmuje dyskusję na temat granic wolności reżysera w interpretacji tekstu dramatycznego

• pisze recenzję przedstawienia teatralnego

22.

Fonetyka – przypomnienie i uzupełnienie wiadomości

• wyjaśnia znaczenie terminów: głoska, spółgłoska, samogłoska, litera

• dokonuje podziału wyrazu na głoski

• wskazuje w wyrazie samogłoski i spółgłoski

• określa funkcję głoski i w podanych wyrazach

• zapisuje wymowę wyrazu i wskazuje różnice pomiędzy wymową a pisownią

• na ogół poprawnie wymawia wyrazy

• dokonuje poprawnego podziału wyrazu

• poprawnie wymawia wyrazy

• koryguje błędną wymowę wyrazów

• układa zdania ćwiczące wymowę

23.

Upodobnienia i uproszczenia fonetyczne

• wyjaśnia znaczenie terminów: upodobnienia fonetyczne, ubezdźwięcznienia, udźwięcznienia, upodobnienia wsteczne i postępowe, upodobnienia wewnątrzwyrazowe, upodobnienia międzywyrazowe, utrata dźwięczności w wygłosie, uproszczenie grupy spółgłoskowej

• wskazuje spółgłoski powodujące upodobnienia

• wskazuje kierunek upodobnienia w podanych wyrazach

• wskazuje upodobnienia międzywyrazowe w podanym tekście

• wskazuje wyrazy, w których wolno lub należy upraszczać grupy spółgłoskowe

• wskazuje wyrazy, w których nie wolno upraszczać grup spółgłoskowych

• koryguje błędy w wymowie i wyjaśnia ich przyczynę

24.

Kiedy pisać ą oraz ę

• wyjaśnia znaczenie terminu samogłoski nosowe

• referuje zasady pisowni samogłosek ą i ę w zakończeniach wyrazów

• wyjaśnia przyczynę problemu z zapisem samogłosek ą i ę

• wskazuje przykłady wyrazów kończących się na ą i ę

• wskazuje słowa, w których ą wymienia się na ę oraz ę na ą

• bezbłędnie stosuje zasady pisowni ą i ę w wypowiedzi pisemnej

25.

Podsumowanie wiadomości

• odtwarza najważniejsze fakty, sądy i opinie

• posługuje się terminami i pojęciami: paradoks, ironia, tragedia, akapit, argument, przykład, wypowiedź argumentacyjna, kompozycja, wewnętrzna spójność, głoska, samogłoska, spółgłoska, upodobnienia i uproszczenia fonetyczne

• wykorzystuje najważniejsze konteksty

• wyciąga wnioski

• określa własne stanowisko

• poprawnie interpretuje wymagany materiał

• właściwie argumentuje

• uogólnia, podsumowuje i porównuje

• wykorzystuje bogate konteksty

• formułuje i rozwiązuje problemy badawcze

27.

Pochwała życia

• opisuje, co zostało przedstawione na obrazie

• wskazuje podział obrazu na części tematyczne

• opisuje postacie przedstawione na obrazie

• omawia kolorystykę dzieła

• przedstawia na podstawie wybranych źródeł cechy impresjonizmu

• wypowiada się na temat wyjątkowego charakteru dzieła Renoira

• wskazuje cechy impresjonizmu na obrazie

• omawia wybrany obraz impresjonistyczny

28.

Twórca i jego czasy – Jan Kochanowski

• wyjaśnia znaczenie terminów: renesans, humanizm

• wymienia najważniejsze etapy życia Jana Kochanowskiego

• umiejscawia renesans w czasie

• charakteryzuje twórczość Jana Kochanowskiego

• wskazuje charakterystyczne cechy renesansu

• omawia związek twórczości Jana Kochanowskiego ze światopoglądem epoki

• wskazuje cechy renesansowe na obrazie Mantegny

29.

Przepis na szczęście

(Jan Kochanowski – poeta wymieniony w podstawie programowej)

• wyjaśnia znaczenie terminów: fraszka, apostrofa, archaizm

• relacjonuje treść fraszek

• wskazuje podmiot liryczny we fraszkach

• wskazuje adresata lirycznego fraszki Na dom w Czarnolesie

• wskazuje archaizmy w utworach

• wypowiada się na temat podmiotu lirycznego w każdej z fraszek

• wskazuje apostrofę i wyjaśnia jej funkcję

• przedstawia współczesną formę wskazanych archaizmów

• przedstawia stosunek Jana Kochanowskiego do natury na podstawie fraszki Na lipę

• wskazuje kontekst biograficzny we fraszce Na dom w Czarnolesie

• omawia renesansowy charakter fraszek

• podejmuje dyskusję na temat najważniejszych aspektów życia

30.

Na scenie życia

(Jan Kochanowski – poeta wymieniony w podstawie programowej)

• wyjaśnia znaczenie terminów: fraszka, wiersz sylabiczny, rym, powtórzenie, archaizm

• relacjonuje treść fraszek

• wskazuje archaizmy w utworach

• przedstawia obraz młodości zawarty w utworze Na młodość

• dokonuje podziału podanych fraszek na fraszki filozoficzne i fraszki obyczajowe

• przedstawia układ rymów we fraszkach

• przedstawia współczesną formę wskazanych archaizmów

• omawia funkcję powtórzenia na początku fraszki O żywocie ludzkim

• omawia funkcję środków stylistycznych użytych w utworach

• omawia refleksję o człowieku zawartą we fraszce O żywocie ludzkim

• podejmuje dyskusję na temat aktualności fraszki Na młodość

31.

Sztuka życia

(Jan Kochanowski – poeta wymieniony w podstawie programowej)

• wyjaśnia znaczenie terminów: pieśń, cnota, pytanie retoryczne

• relacjonuje treść wiersza

• wskazuje podmiot liryczny utworu

• wskazuje adresata lirycznego utworu

• wypowiada się na temat podmiotu lirycznego

• podaje nazwy rodzajów rymów występujących w wierszu

• przedstawia postawę życiową, do której przekonuje podmiot liryczny

• omawia funkcję zdań rozkazujących w pieśni

• interpretuje ostatnie zdanie wiersza

• podejmuje dyskusję na temat cech, którymi należy się wykazać w celu osiągnięcia „dobrej sławy”

32.

Radość życia

(Jan Kochanowski – poeta wymieniony w podstawie programowej)

• wyjaśnia znaczenie terminów: pieśń, rym gramatyczny, apostrofa, personifikacja

• relacjonuje treść wiersza

• wskazuje podmiot liryczny utworu

• wypowiada się na temat podmiotu lirycznego

• podaje nazwy rodzajów rymów występujących w wierszu

• interpretuje metafory zawarte w wierszu

• omawia funkcję apostrofy pojawiającej się w ostatniej strofie wiersza

• omawia funkcję personifikacji

• wyjaśnia przesłanie wiersza

• odnajduje w dowolnych źródłach informacje na temat filozofii epikurejskiej

33.

Szczęście poety

• wyjaśnia znaczenie terminów: Skamander, metafora, słowa potoczne, optymizm

• relacjonuje treść wiersza

• wskazuje podmiot liryczny utworu

• wypowiada się na temat podmiotu lirycznego

• wskazuje sformułowania, które wiążą się z radością życia

• opisuje przeżycia, których doświadcza podmiot liryczny

• interpretuje metaforę powstałą na bazie związku frazeologicznego mieć zielono w głowie

• interpretuje zakończenie wiersza

• wypowiada się na temat sposobów okazywania zadowolenia z życia i optymizmu

34.

Być szczęśliwym

• relacjonuje treść wiersza

• wskazuje podmiot liryczny utworu

• wypowiada się na temat podmiotu lirycznego

• dokonuje podziału wiersza na części tematyczne

• omawia symbolikę ogrodu, przywołując kontekst biblijny

• określa funkcję środków stylistycznych użytych w wierszu

• interpretuje tytuł

• interpretuje przyjęcie przez podmiot liryczny postawy wyprostowanej

• omawia postrzeganie szczęścia przez podmiot liryczny

• wypowiada się na temat życia i twórczości Czesława Miłosza

35.

Chwytaj dzień

• wyjaśnia znaczenie terminów: carpe diem, sentencja

• referuje fragment powieści

• omawia świat przedstawiony danego fragmentu utworu

• określa przynależność danego fragmentu do rodzaju literackiego

• charakteryzuje bohaterów występujących w danym fragmencie utworu

• opisuje nastroje uczniów po wejściu do klasy

• określa typ narracji występującej w danym fragmencie

• wyjaśnia, w jaki sposób zacytowany na lekcji wiersz łączy się z łacińską sentencją

• opisuje przeżycia wewnętrzne wybranego uczestnika lekcji

• wyjaśnia przesłanie prowadzonej przez nauczyciela lekcji

• wypowiada swoją opinię na temat przeczytanego fragmentu

• referuje treść całego utworu na podstawie książki lub filmu

• omawia rolę, jaką odegrał Keating w życiu uczniów

• wypowiada się na temat sposobów osiągania szczęścia

36.

Odważnym szczęście sprzyja

• referuje fragment powieści

• określa przynależność fragmentu do rodzaju literackiego

 

• charakteryzuje każdą z bohaterek

• wyjaśnia przyczynę sporu pomiędzy bohaterkami

• przytacza argumenty wysuwane przez bohaterki

• interpretuje tytuł utworu

• omawia argumentację bohaterek

• wyraża swoją opinię na temat sporu zaprezentowanego we fragmencie

• tworzy pracę pisemną związaną z tematem lekcji

37.

Wiedzieć, czego się chce

• wyjaśnia znaczenie terminów: sumo, motto

• referuje fragment powieści

• określa przynależność danego fragmentu do rodzaju literackiego

• określa typ narracji występującej w danym fragmencie utworu

• charakteryzuje bohaterów danego fragmentu utworu

• dokonuje podziału treści na części ze względu na poruszane problemy

• wyjaśnia znaczenie słów: Widzę w tobie grubego gościa

• wylicza cechy, które wskazują na to, że Shomintsu jest dobrym trenerem

• wyjaśnia znaczenie mądrości życiowej przekazanej przez trenera

• pisze opowiadanie, którego mottem są słowa: Celem nie jest koniec drogi, tylko posuwanie się naprzód

38., 39.

Opis sytuacji, przeżyć wewnętrznych i dzieła sztuki

• wyjaśnia znaczenie terminów: opis sytuacji, opis przeżyć wewnętrznych, opis dzieła sztuki

• wymienia elementy składające się na opis sytuacji, opis przeżyć wewnętrznych i opis dzieła sztuki

• omawia sytuacje przedstawione na ilustracjach

• opisuje emocje postaci przedstawionych na ilustracjach

• redaguje opis sytuacji na podstawie podanego planu

• opisuje uczucia i stany wewnętrzne bohaterów podanej sytuacji

• odnajduje w dowolnych źródłach symboliczne znaczenia wskazanych elementów występujących na obrazach

• tworzy dobrze zorganizowany, jasny i zrozumiały opis sytuacji

• redaguje pogłębiony opis przeżyć wewnętrznych, trafnie nazywając uczucia oraz stany psychiczne i posługując się bogatym słownictwem

• wnikliwie przedstawia przy opisie dzieła sztuki elementy charakterystyczne, w sposób kompetentny omawia cechy artyzmu, ocenia i interpretuje dzieło sztuki, ujawniając wrażliwość

40.

Akcent wyrazowy

• przedstawia zasady stosowania akcentu wyrazowego

• poprawnie akcentuje przeczytane wyrazy

• wskazuje rzeczowniki, w których akcent pada na 3. sylabę od końca

• stosuje w wypowiedzi wyrazy, w których akcent pada na 3. i 4. sylabę od końca

41.

Kiedy pisać i, a kiedy j

• referuje zasady pisowni wyrazów, w których litera i oznacza spółgłoskę j

• referuje zasady pisowni zakończeń -i, -ji oraz -ii

• na ogół poprawnie stosuje zasady pisowni i i j w podanych wyrazach

• na ogół poprawnie stosuje zasady pisowni zakończeń -i, -ji oraz -ii w podanych wyrazach

• poprawnie stosuje zasady pisowni i i j w podanych wyrazach

• poprawnie stosuje zasady pisowni zakończeń -i, -ji oraz -ii w podanych wyrazach

• tworzy własny tekst, wykorzystując w nim wyrazy z zakończeniami -i, -ji oraz -ii

42.

Podsumowanie wiadomości

• odtwarza najważniejsze fakty, sądy i opinie

• posługuje się terminami i pojęciami: fraszka, archaizm, pieśń, wiersz sylabiczny, rymy gramatyczne, opis sytuacji, opis przeżyć wewnętrznych, opis dzieła sztuki, akcent wyrazowy

• wykorzystuje najważniejsze konteksty

• wyciąga wnioski

• określa własne stanowisko

• poprawnie interpretuje wymagany materiał

• właściwie argumentuje

• uogólnia, podsumowuje i porównuje

• wykorzystuje bogate konteksty

• formułuje i rozwiązuje problemy badawcze

44.

Charaktery

• wyjaśnia znaczenie terminów: plan pierwszy, plan drugi, tło, portret

• opisuje, co przedstawia obraz

• omawia sposób przedstawienia Napoleona

• wskazuje cechy Napoleona podkreślone na portrecie

• interpretuje wymowę obrazu

• przybliża sylwetkę Napoleona

• wyjaśnia znaczenie napisów znajdujących się na obrazie i analizuje ich znaczenie w kontekście wymowy obrazu

45.

Twórca i jego czasy – Ignacy Krasicki

• wymienia najważniejsze etapy życia Ignacego Krasickiego

• umiejscawia epokę oświecenia w czasie

• charakteryzuje twórczość Ignacego Krasickiego

• wskazuje cechy charakterystyczne oświecenia

• omawia związek twórczości Ignacego Krasickiego ze światopoglądem epoki

• omawia obraz Jana Matejki

46.

W krzywym zwierciadle

(Ignacy Krasicki – poeta wymieniony w podstawie programowej)

• wyjaśnia znaczenie terminu satyra

• relacjonuje treść satyry

• określa rodzaj literacki utworu

• wskazuje narratora

• dokonuje podziału utworu na części tematyczne

• charakteryzuje szlachcica oraz jego żonę

• wskazuje na podstawie tekstu cechy gatunkowe satyry

• omawia problem poruszony w satyrze

• omawia związek satyry ze światopoglądem epoki

• podejmuje dyskusję nad celowością ośmieszania postaw i zachowań w procesie dydaktycznym

• podejmuje dyskusję na temat zalet i wad obcych wpływów kulturowych

47.

Twórca i jego czasy – Aleksander Fredro

• wyjaśnia znaczenie terminów: romantyzm, komedia

• wymienia najważniejsze etapy życia Aleksandra Fredry

• umiejscawia epokę romantyzmu w czasie

• charakteryzuje twórczość Aleksandra Fredry

• wskazuje cechy charakterystyczne romantyzmu

• wyjaśnia, na czym polegała wyjątkowość Aleksandra Fredry na tle epoki

• omawia genezę Zemsty

48., 49., 50., 51.

Aleksander Fredro, Zemsta

(lektura obowiązkowa)

• wyjaśnia znaczenie terminów: komedia, komizm charakterów, komizm sytuacyjny, komizm słowny, akt, scena, didaskalia, karykatura, bohaterowie pierwszoplanowi, bohaterowie drugoplanowi, bohaterowie epizodyczni, motto

• relacjonuje treść dramatu

• przyporządkowuje utwór do rodzaju literackiego

• określa czas i miejsce akcji

• wskazuje cechy gatunkowe utworu

• dokonuje podziału bohaterów na pierwszoplanowych, drugoplanowych i epizodycznych

• charakteryzuje bohaterów utworu

• wskazuje wątek główny i wątki poboczne utworu

• podaje przykłady różnych rodzajów komizmu

• wyjaśnia, na czym polega komizm charakterów, komizm sytuacyjny i komizm słowny w dramacie

• wyjaśnia, na czym polega karykaturalne przedstawienie bohaterów

• interpretuje tytuł dramatu

• wyjaśnia sens motta

• analizuje scenę oświadczyn Papkina pod względem stosowności stylu do sytuacji

• analizuje zakończenie dramatu i omawia jego przesłanie

• podaje przykłady przedstawienia motywu zemsty w innych tekstach kultury

• wskazuje w dramacie elementy kultury sarmackiej

• porównuje treść dramatu z ekranizacją Andrzeja Wajdy

52.

Silny charakter

• relacjonuje treść danych fragmentów utworu

• określa rodzaj narracji

• charakteryzuje bohatera danych fragmentów utworu

• omawia sposób przedstawienia przeżyć wewnętrznych bohatera

• interpretuje słowa bohatera: Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać

• analizuje sposób przedstawienia rekinów

• podejmuje dyskusję na temat sentencji: Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać i odnosi ją do wybranych tekstów kultury

53.

Przejść próbę

• wyjaśnia znaczenie terminu wywiad

• relacjonuje treść wywiadu

• wyjaśnia, w jaki sposób bohater wywiadu definiuje ból

• opisuje powód założenia fundacji i jej cele

• wymienia cechy charakteru bohatera wywiadu

• omawia różnice między dzieciństwem a dorosłością według Jana Meli

• pisze charakterystykę Jana Meli

• charakteryzuje postać rzeczywistą lub fikcyjną, która musiała zmagać się z przeciwnościami losu

54.

Panować nad życiem

• relacjonuje treść danych fragmentów utworu

• określa rodzaj narracji

• omawia świat przedstawiony

• wskazuje problem, z którym musi się zmierzyć bohaterka fragmentów

• omawia funkcję narracji pierwszoosobowej we fragmentach

• wypowiada się na temat relacji pomiędzy bohaterką a doktorem

• interpretuje słowa bohaterki mówiące o tym, że największym jej przeciwnikiem jest ona sama

• wyjaśnia na wybranych przykładach z tekstów kultury, co to oznacza sformułowanie przejąć kontrolę nad własnym życiem

55.

Na przekór stereotypom

• relacjonuje treść danego fragmentu

• określa czas i miejsce akcji fragmentu

• wypowiada się na temat sposobu narracji

• charakteryzuje bohaterów

• wskazuje, co zaskoczyło Kubę podczas spotkania z Magdą

• przedstawia reakcje otoczenia na związek Magdy i Kuby

• wyjaśnia, dlaczego Kuba zainteresował się niepełnosprawną koleżanką

• wyjaśnia, w jakim celu Magda posługuje się ironią

• wyjaśnia sens tytułu

• ocenia reakcje otoczenia na związek Magdy i Kuby

• omawia przyczyny wzajemnego dystansu pomiędzy osobami pełno- i niepełnosprawnymi

• podejmuje dyskusję na temat sposobu postępowania wobec osób niepełnosprawnych

• przedstawia tekst kultury podejmujący temat osób niepełnosprawnych

56.

Czarny charakter

• wyjaśnia znaczenie terminów: czarny charakter, komiks, wyraz dźwiękonaśladowczy

• relacjonuje treść komiksu

• omawia znane sobie przykłady „czarnych charakterów” z wybranych tekstów kultury

• wypowiada się na temat sposobu prezentacji Lorda Vadera w podanym fragmencie komiksu

• analizuje funkcję „czarnego charakteru” w wybranym tekście kultury

• przedstawia swoją opinię na temat komiksu

• przedstawia fabułę Gwiezdnych wojen

• omawia rodzaj rysunku zastosowanego w podanym komiksie

57.

Charakterystyka

• wyjaśnia znaczenie terminów: charakterystyka, charakterystyka postaci, autocharakterystyka, charakterystyka porównawcza

• wskazuje elementy składające się na charakterystykę

• omawia różnice pomiędzy charakterystyką statyczną a charakterystyką dynamiczną

• tworzy plan charakterystyki wybranej postaci literackiej bądź filmowej

• pisze charakterystykę zawierającą opis wyglądu zewnętrznego postaci i wnikliwy opis cech charakteru, konsekwentnie poparty trafnie dobranymi przykładami

• tworzy charakterystykę porównawczą dwóch postaci literackich lub filmowych

58., 59.

Malarstwo

• wymienia etapy rozwoju malarstwa

• wskazuje najważniejsze cechy malarstwa na poszczególnych etapach

• rozróżnia najważniejsze typy dzieł malarskich ze względu na temat

• omawia elementy języka malarstwa na wybranym dziele

• ocenia dzieło sztuki według podanych kryteriów

• wypowiada opinię na temat sztuki abstrakcyjnej

• przygotowuje prezentację na temat wybranego artysty

• tworzy pisemną recenzję wybranego dzieła sztuki

60.

Czasownik – przypomnienie i uzupełnienie wiadomości

• wyjaśnia znaczenie terminów: czasownik osobowy, czasownik nieosobowy, czasowniki dokonane, czasowniki niedokonane

• wymienia, przez co odmienia się czasownik

• odróżnia formy nieosobowe czasownika od form osobowych

• określa formy gramatyczne czasownika

• uzupełnia zdania czasownikami w odpowiedniej formie

• redaguje zdania z nieosobowymi formami czasownika zakończonymi na -no, -to

• przekształca zdania, używając odpowiedniej formy czasownika

• modyfikuje wypowiedź za pomocą zmiany aspektu

• sporządza notatkę z zastosowaniem nieosobowych form czasownika

• redaguje instrukcję, w której wykorzystuje czasowniki w trybie rozkazującym

• odmienia czasowniki kłopotliwe

61.

Strony czynna i bierna czasownika

• wyjaśnia znaczenie terminów: strona czynna, strona bierna, wykonawca czynności, obiekt czynności, czasownik przechodni, czasownik nieprzechodni

• przedstawia zasadę tworzenia strony biernej czasownika

• przekształca zdania ze strony czynnej na bierną i odwrotnie

• odróżnia czasowniki przechodnie od czasowników nieprzechodnich

• wskazuje wypowiedzi, w których najważniejszą rolę odgrywa wykonawca czynności oraz te, w których najistotniejszy jest obiekt czynności

• wskazuje, w jakich okolicznościach używamy strony biernej

• odnajduje w tekście czasowniki w stronie biernej i wyjaśnia, w jakim celu zostały użyte

• używa strony biernej w tekstach oficjalnych, np. w stylu urzędowym

62.

Imiesłowy – nietypowe formy czasownika

• przedstawia klasyfikację imiesłowów

• wskazuje imiesłowy w tekście

• tworzy imiesłowy od podanych czasowników

• odmienia imiesłowy przymiotnikowe

• przekształca zdania podrzędne w imiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe z określeniami

• przekształca wskazane zdania na konstrukcje z imiesłowami przysłówkowymi

• wskazuje i poprawia błędy związane z użyciem imiesłowów

• redaguje tekst z użyciem wszystkich rodzajów imiesłowów

63.

Pisownia nie z imiesłowami

• wymienia zasady pisowni nie z imiesłowami

• stosuje zasady pisowni nie z imiesłowami

• tworzy imiesłowy z przeczeniem nie

• zastępuje określenia oznaczające cechy z imiesłowami z przeczeniem nie

• redaguje tekst z użyciem imiesłowów z przeczeniem nie

64.

Podsumowanie wiadomości

• odtwarza najważniejsze fakty, sądy i opinie

• posługuje się terminami i pojęciami: charakterystyka, karykatura, komiks, strona czynna czasownika, strona bierna czasownika, aspekt, formy osobowe czasownika, formy nieosobowe czasownika, imiesłowy

• wykorzystuje najważniejsze konteksty

• wyciąga wnioski

• określa własne stanowisko

• poprawnie interpretuje wymagany materiał

• właściwie argumentuje

• uogólnia, podsumowuje i porównuje

• wykorzystuje bogate konteksty

• formułuje i rozwiązuje problemy badawcze

66.

Ojczyzna

• wyjaśnia znaczenie terminów: pierwszy plan, drugi plan, symbol, ciepła paleta barw

• opisuje obraz, uwzględniając podział na plany

• wyjaśnia znaczenie czasu, w jakim powstał obraz Jacka Malczewskiego Ojczyzna, dla jego wymowy

• interpretuje symbolikę kajdan przedstawionych na obrazie

• analizuje wpływ barw na wymowę obrazu

• przedstawia podobny sposób przedstawiania ojczyzny w innych tekstach kultury

67.

Twórca i jego czasy – Adam Mickiewicz

• wyjaśnia znaczenie terminu romantyzm

• wymienia najważniejsze etapy życia Adama Mickiewicza

• umiejscawia epokę romantyzmu w czasie

• charakteryzuje twórczość Adama Mickiewicza

• wskazuje cechy charakterystyczne romantyzmu

• omawia związek pomiędzy twórczością Adama Mickiewicza a ideami epoki

• omawia wskazane obrazy pod kątem ich związku z epoką

68.

Poświęcić się dla ojczyzny

(Adam Mickiewicz – poeta wymieniony w podstawie programowej)

• wyjaśnia znaczenie terminu powstanie narodowowyzwoleńcze

• relacjonuje treść wiersza

• opisuje bohaterkę wiersza Adama Mickiewicza Śmierć Pułkownika

• wymienia wartości istotne dla bohaterki wiersza

• wyjaśnia znaczenie terminu romantyczna legenda bohatera

• interpretuje ostatnią strofę utworu

• omawia funkcję porównania bohaterki wiersza do Czarnieckiego

• wypowiada się na temat klimatu dominującego w wierszu

• przedstawia sylwetkę Emilii Plater na podstawie dowolnych źródeł

69., 70.

Walczyć za ojczyznę

(Adam Mickiewicz – poeta wymieniony w podstawie programowej)

• relacjonuje treść utworu Adama Mickiewicza Reduta Ordona

• określa rodzaj literacki utworu

• wypowiada się na temat narratora

• wskazuje przykłady animizacji

•wskazuje wyrazy dźwiękonaśladowcze

• omawia sposób przedstawienia wydarzeń

• porównuje sposób przedstawienia napastników i obrońców

• omawia sposób przedstawienia cara

•określa funkcję animizacji

• określa funkcję nagromadzenia wyrazów dźwiękonaśladowczych w utworze

• formułuje przesłanie Reduty Ordona

• przedstawia sylwetkę Juliana Konstantego Ordona na podstawie dowolnych źródeł

71.

Tęsknota za ojczyzną

• wyjaśnia znaczenie terminów: hierarchia wartości, neologizm

• referuje treść wiersza

• wskazuje podmiot liryczny i adresata lirycznego

• wypowiada się na temat adresata lirycznego

• nazywa uczucia podmiotu lirycznego

• opisuje kraj przedstawiony przez podmiot liryczny

•wskazuje w wierszu neologizmy

• omawia znaczenie refrenu dla wymowy wiersza

• interpretuje znaczenie określenia światło-cień w kontekście wiersza

• omawia funkcję neologizmów w wierszu

• wypowiada się na temat hierarchii ważności podmiotu lirycznego

• analizuje sposób osiągnięcia nostalgicznego nastroju wiersza

• omawia obraz Józefa Chełmońskiego Bociany

72.

Twórca i jego czasy – Henryk Sieniewicz

• wyjaśnia znaczenie terminów: pozytywizm, emigracja

• wymienia najważniejsze etapy życia Henryka Sienkiewicza

•umiejscawia epokę pozytywizmu w czasie

• wyjaśnia znaczenie hasła: dla pokrzepienia serc

• charakteryzuje twórczość Henryka Sienkiewicza

• wskazuje cechy charakterystyczne pozytywizmu

• omawia genezę Latarnika

• wypowiada się na temat wyjątkowości twórczości Henryka Sienkiewicza na tle epoki

• omawia hasło dla pokrzepienia serc w kontekście twórczości Henryka Sienkiewicza

73., 74.

Henryk Sienkiewicz, Latarnik

(lektura obowiązkowa)

• wyjaśnia znaczenie terminów: nowela, punkt kulminacyjny, emigrant, symbol

• relacjonuje treść noweli

• podaje nazwę rodzaju narracji

• omawia świat przedstawiony noweli

• wskazuje cechy gatunkowe noweli

• charakteryzuje głównego bohatera

• przedstawia przemianę głównego bohatera

• omawia przyczyny tułaczki Skawińskiego, także te niewyrażone bezpośrednio

• omawia sposób, w jaki bohater reaguje na pierwsze wersy Pana Tadeusza

• wypowiada się na temat sposobu postrzegania ojczyzny przez Skawińskiego

• interpretuje symbolikę latarni morskiej

• formułuje przesłanie utworu

• wypowiada się na temat problemów, z jakimi borykają się emigranci i uchodźcy

• omawia kontekst historyczny noweli

75.

Wielokulturowość

• wyjaśnia znaczenie terminów: dwukulturowość, stereotyp

•relacjonuje treść artykułu

• wymienia cechy artykułu wskazujące na jego przynależność do publicystyki

•wymienia zaprezentowane w tekście stereotypy dotyczące Polski i Polaków

• przedstawia zjawisko społeczne opisane przez autorkę

• omawia obraz Polski wyłaniający się z przywołanych w tekście wypowiedzi

• podejmuje dyskusję na temat stereotypów dotyczących Polski i Polaków

76.

Mała ojczyzna

• wyjaśnia znaczenie terminów: wiersz biały, wiersz wolny, mała ojczyzna

• referuje treść wiersza

• przedstawia obraz ojczyzny wyłaniający się z wiersza

• podaje nazwy środków stylistycznych użytych w wierszu

• wskazuje cechy wiersza wolnego

• określa funkcję środków stylistycznych zawartych w wierszu

• omawia język wiersza

• wypowiada się na temat własnego pojmowania pojęcia „małej ojczyzny”

• opracowuje mapę myśli dotyczącą ojczyzny

• tworzy samodzielną wypowiedź pisemną pt. „Moja mała ojczyzna”

77.

Odnaleźć swoje korzenie

• relacjonuje treść danych fragmentów utworu

• podaje nazwę rodzaju narracji

• wypowiada się na temat narratora

• opisuje świat przedstawiony

• wypowiada się na temat roli opowieści w życiu narratora

• omawia relację pomiędzy narratorem a światem przedstawionym

• interpretuje gest kobiet z plemienia Kinte wobec przybysza

• interpretuje tytuł utworu

• analizuje relacje pomiędzy głównym bohaterem a utraconą ojczyzną

• podejmuje dyskusję na temat sensu poszukiwania własnych korzeni

• wypowiada się na temat kontekstu historycznego danych fragmentów

78.

Opuścić ojczyznę

• wyjaśnia znaczenie terminów: fantastyka, symbol

• relacjonuje treść danych fragmentów utworu

• podaje nazwę rodzaju narracji

• omawia świat przedstawiony we fragmentach utworu

• wypowiada się na temat bohaterów występujących w danych fragmentach

• wskazuje cechy świadczące o tym, że podany fragment nie należy do literatury realistycznej

• interpretuje symbolikę pierścienia

• omawia rozważania Froda dotyczące domu

• interpretuje symbolikę podróży Froda

• przedstawia własne refleksje na temat postrzegania domu z perspektywy podróży

• omawia inne, znane sobie teksty kultury należące do fantastyki (literatura, film, komiks)

• wskazuje różnice pomiędzy fantastyka a science fiction

• przedstawia swoje zdanie na temat fantastyki

79., 80.

Wypowiedź argumentacyjna

• wyjaśnia znaczenie terminów: teza, argument, wnioski

• wymienia etapy przygotowywania wypowiedzi argumentacyjnej

• odnajduje tezę i argumenty w podanym tekście

• wymienia chwyty argumentacyjne

• wskazuje w tekście argumenty nierzeczowe

• formułuje wnikliwą, przekonującą i konsekwentną argumentację do podanej tezy

• odróżnia wypowiedź argumentacyjną od takiej, która wskazuje jedynie związek przyczynowo-skutkowy

81.

Rzeźba

• wymienia etapy rozwoju rzeźby

• wskazuje najważniejsze cechy rzeźby na poszczególnych etapach

• rozróżnia najważniejsze typy dzieł rzeźbiarskich ze względu na temat

• omawia elementy języka rzeźby na wybranym dziele

• ocenia dzieło sztuki według podanych kryteriów

• wypowiada swoją opinię na temat rzeźby abstrakcyjnej

• przygotowuje prezentację na temat wybranego artysty

• tworzy pisemną recenzję wybranego dzieła sztuki

82.

Zdanie złożone – przypomnienie wiadomości

• wskazuje zdania złożone

• odróżnia zdania złożone współrzędnie od zdań złożonych podrzędnie

• wskazuje pytanie, na które odpowiadają dane zdania podrzędne

• podaje nazwy rodzajów zdań złożonych

• przyporządkowuje wykresy do zdań

• sporządza wykresy zdań zło

?>